Bel ons op 088 1111 900
088 1111 900
Afspraak maken
Lui oog (amblyopie)
8707203.eyescan-tijd-voor-uw-ogen-2.jpg

Lui oog (amblyopie)

Doordat het oog zich in de vroege kinderjaren niet normaal heeft kunnen ontwikkelen, ontstaat een slecht gezichtsvermogen in een oog.

Wanneer één oog een goed gezichtsvermogen ontwikkelt, terwijl het andere oog dat niet doet, wordt het oog met de slechtere gezichtsscherpte het ‘luie oog’ genoemd. De afwijking komt bij vier op de honderd volwassenen voor. In de meeste gevallen is één van de twee ogen lui.

Oorzaak

Amblyopie (‘lui oog’) kan worden veroorzaakt door elke situatie die een normaal gebruik van de ogen nadelig beïnvloedt. In het algemeen zijn er drie hoofdoorzaken voor het ontstaan van amblyopie:

  • scheelzien, waarbij de ogen niet op hetzelfde punt staan gericht
  • een ongelijk brekend vermogen in beide ogen (verschil in brilsterkte)
  • de normaal heldere delen van het oog zijn vertroebeld.

Amblyopie treedt meestal op in combinatie met scheelzien. Het beeld van het afwijkende oog wordt in de hersenen uitgeschakeld om dubbelzien te voorkomen, en op den duur verleert het oog het kijken en wordt daarbij lui of amblyoop. Het kind kijkt steeds met het goede oog.

Amblyopie kan ook optreden wanneer het beeld dat in één oog wordt gevormd onscherp is, tengevolge van een sterkteafwijking van het oog. Dit onscherpe beeld krijgt in de hersenen minder aandacht en wordt min of meer verdrongen. Op den duur kan hierdoor ook een ‘lui oog’ ontstaan. Soms is er aan een dergelijk oog uitwendig niets te zien en dit is dan ook de moeilijkste vorm van amblyopie om op te sporen. Deze vorm van ‘lui oog’ komt alleen maar tot uiting bij een zorgvuldige gezichtsscherpte bepaling.

Een oogziekte waarbij troebeling van media optreedt, zoals bij cataract (staar), kan ook leiden tot amblyopie. In dit geval wordt er door de troebeling geen scherp beeld gevormd, waardoor ook een ‘lui oog’ kan ontstaan.

Bij het ontstaan van een ‘lui oog’ speelt ook een zekere erfelijke aanleg een rol. Kinderen uit families waarin veel scheelzien, ‘luie ogen’ of oogsterkte-afwijkingen voorkomen, zouden al op jonge leeftijd op het bestaan van een aanleg in deze richting moeten worden onderzocht.

Bij alle vormen van een lui oog bestaan de klachten uit een verminderde gezichtsscherpte. Soms is het moeilijk te constateren of een kind een lui oog (amblyopie) heeft. Het kind is zich meestal niet bewust dat het minder goed ziet. Als er geen sprake is van duidelijk scheelzien merken anderen vaak niet dat er sprake is van amblyopie.

Het beloop voor kinderen met een lui oog hangt af van de leeftijd waarop de behandeling is begonnen. Bij kinderen jonger dan 10 jaar is een lui oog in veel gevallen te corrigeren. Bij volwassen zal de verminderde gezichtsscherpte blijvend zijn.

De diagnose amblyopie wordt gesteld door een duidelijk verschil aan te tonen in gezichtsscherpte tussen de twee ogen. Aangezien het bepalen van de exacte gezichtsscherpte op jonge leeftijd moeilijk is, schat de oogarts/orthoptist vaak de gezichtsscherpte door het beoordelen van de volgbewegingen, d.w.z. er wordt gekeken hoe goed een kind een lichtje of een voorwerp volgt met één oog, terwijl het andere oog wordt afgedekt.

Als één oog duidelijk minder ziet dan het andere oog, tengevolge van amblyopie, dan is dit bij het onderzoek vaak snel duidelijk door slecht volgen, protesteren, of zelfs huilen van de baby. In dit geval is nader onderzoek zeker noodzakelijk. Bij dit onderzoek wordt na indruppelen van pupilverwijdende druppels de brekingstoestand van de ogen bepaald.

Verder wordt de helderheid van het hoornvlies en de lens en de toestand van het netvlies door de oogarts beoordeelt. Door deze druppels kan tijdelijk lichtschuwheid optreden en is het zien soms wat minder. Vanaf de kleuterleeftijd wordt de gezichtsscherpte bepaald met de ‘plaatjeskaart’, en bij nog iets oudere kinderen kunnen symbolen (E-haken of C-ringen) of letters gebruikt worden om de gezichtsscherpte te meten.

Om een ‘lui oog’ te oefenen moet een kind worden gedwongen dit ‘luie oog’ te gebruiken. In het algemeen wordt dit bereikt door het goede oog af te dekken (occluderen) gedurende een aantal uren per dag en gedurende een bepaalde periode die weken tot maanden kan bedragen. In het algemeen geldt dat naarmate het kind ouder is en de gezichtsscherpte lager, de occlusie gedurende een langere tijd en een groot deel van de dag noodzakelijk is om een goed effect te bereiken.

Bril

Bij jongere kinderen kan hetzelfde effect vaak door korter durende occlusie worden teweeggebracht. Dit is het voornaamste argument om al bij jonge leeftijd een ‘lui oog’ te behandelen. Het is heel belangrijk dat men zich realiseert dat de behandeling van amblyopie eigenlijk pas kan beginnen als de oorzaken die aan het ontstaan van amblyopie ten grondslag liggen uit de weg zijn geruimd. Dus eerst moet een bril worden gegeven om sterkteafwijking te corrigeren of cataract moet worden verwijderd zodat een oog met een goede correctie kan gaan leren kijken.

Druppels

In bepaalde gevallen lukt het niet een lui oog d.m.v. een pleister op het goede oog te behandelen. In zo’n geval worden er soms pupilverwijdende druppels in het goede oog gegeven, zodat dit oog in ieder geval niet voor kijken dichtbij kan worden gebruikt. Het kind wordt op deze wijze gedwongen zijn luie oog in ieder geval voor dichtbij te gebruiken. Om dezelfde reden worden soms speciale brillenglazen of contactlenzen voorgeschreven.

Voor een succesvolle amblyopiebehandeling zijn de ouders het allerbelangrijkst. Zij moeten ervoor zorgen dat een kind de pleister (ver)draagt en dat de occlusie ook lang genoeg wordt volgehouden. De oogarts en de orthoptist zullen de ouders hierbij zo goed mogelijk ter zijde staan.

In bepaalde gevallen is een kind te oud om nog aan een amblyopiebehandeling te beginnen. In het algemeen wordt aangenomen dat na de leeftijd van ongeveer 10 jaar behandeling van amblyopie niet meer succesvol zal zijn.

Meer informatie

Wilt u meer weten? Neem dan contact op met één van onze oogzorgklinieken.

Wij zijn altijd bereikbaar Uw vraag persoonlijk beantwoord?