Hinderlijke vlekjes in het zicht

Floaters (mouches volantes)

Floaters zijn bewegende deeltjes, vliegjes, stofjes of donkere vlekjes in het zicht. Tegen een lichte achtergrond zijn de vlekjes vaak duidelijker. Meestal is het een verschijnsel als gevolg van een normaal verouderingsproces van het oog. Het zijn troebelingen in het glasvocht van het oog. Naast glasvochttroebelingen zijn er ook andere oorzaken die voor floaters in het zicht kunnen zorgen. In de meeste gevallen zijn deze bewegende deeltjes onschuldig, maar het is belangrijk om de alarmsymptomen te herkennen.

Klachten

  • Vlekken, voiles en/of schaduwen in het beeld
  • Vlekken die bewegen bij hoofd- en oogbewegingen
  • Wazig zien

Oorzaak

Glasvochttroebelingen

Het glasvocht of glasachtig lichaam is een soort gelei die de ruimte tussen de lens en het netvlies vult. Normaal glasvocht laat lichtstralen ongehinderd door naar het netvlies. Naarmate men ouder wordt treedt een vervloeiing van het glasvocht op. Hierdoor zakt het glasvocht als het ware in elkaar, de eiwitten kitten samen, waardoor floaters ontstaan. Deze troebelingen in het glasvocht geven een schaduw op het netvlies. Dit kan worden waargenomen als vlekjes, puntjes, cirkels of spinnenwebben. Tegen een lichte achtergrond zijn de vlekjes vaak duidelijker zichtbaar.

Glasvochtmembraamloslasting

Ook krimpt het glasvocht tijdens het ouder worden. Het vliesje rond het glasvocht komt dan los van het netvlies. Dit is een normaal proces waar de meeste mensen geen problemen van ondervinden. Vaak ziet men wel ineens zwarte vlekken en/of lichtflitsen. De flitsen zijn hierbij meestal bliksemschichten in de hoek of hoeken van het oog. Een loslating van het glasachtig lichaam duurt enkele weken tot maanden. Zodra dit proces voltooid is, is de kans op een netvliesloslating weer op een normaal niveau.

Een glasvochtmembraamloslating kan het begin zijn van een netvliesprobleem. Onderzoek bij een oogarts op korte termijn is hierbij altijd noodzakelijk. Raadpleeg de webpagina netvliesloslating voor meer informatie. Alarmsymptomen van een netvliesprobleem zijn:

  • Plotselinge toename van flitsen en/of floaters
  • Plotseling ontstaan van een (grijs) gordijn in het zicht

Oogmigraine

Oogmigraine is een vorm van migraine die vooral of uitsluitend oogklachten veroorzaakt. Hierbij komen allerlei lichtsensaties voor, meestal in beide ogen tegelijk. Verschijnselen die vaak voorkomen, zijn zich naar buiten toe uitbreidende gekartelde lichtlijnen en/of een vlek in het centrale gezichtsveld. Dit kan onder andere het lezen bemoeilijken.

Meestal is er geen duidelijke oorzaak van oogmigraine. Soms wordt het veroorzaakt door levensmiddelen als kaas, wijn, noten of chocola of door fel licht zoals een halogeenlamp. De lichtverschijnselen duren zo’n 10 tot 20 minuten. Vaak gevolgd door migraine hoofdpijn, maar dit hoeft niet altijd te gebeuren.

Overige oorzaken

Bij een ontsteking in het oog (uveïtis) kunnen bewegende vlekjes worden gezien en bij suikerziekte kan bloed in het glasvocht komen wat als vlekjes wordt waargenomen. Dit kan plotseling gebeuren.

Onderzoek

Wanneer geleidelijk ontstane troebelingen storen is een oogheelkundig onderzoek door de oogarts zinvol. De arts kan zien of het gaat om onschuldige klachten, of dat de oorzaak een andere oogaandoening is. Bijvoorbeeld een ontsteking, suikerziekte of een netvliesloslating.

Zodra is vastgesteld wat de oorzaak van de klachten zijn, kan een doeltreffend behandelplan worden opgestart. De troebelingen zijn goed waar te nemen wanneer de pupillen wijd zijn (door druppels). De hoeveelheid troebelingen die de oogarts ziet, komt niet altijd overeen met de ernst van de klachten.

Een glasvochtmembraamloslating of glasvochttroebelingen zonder afwijkingen van het netvlies of als oorzaak een andere oogaandoening, hebben vaak geen behandeling nodig. In veel gevallen zijn de klachten mild en goed te verdragen. In de loop van de tijd geven troebelingen vaak minder klachten doordat ze krimpen, van plaats veranderen of doordat de hersenen eraan wennen. Dit proces kan lang duren. In veel gevallen wennen mensen er binnen 9 tot 12 maanden aan. Wanneer ze heel hinderlijk zijn, kan ervoor gekozen ze te behandelen.

Behandeling

Er zijn twee behandelingen voor storende floaters:

  1. Glasvochtoperatie (vitrectomie)
  2. Floaterlaser: Een behandeling met floaterlaser zorgt dat grote troebelingen tot kleinere troebelingen worden gemaakt. Hierdoor kunnen de klachten ook verminderen of verdwijnen. Deze zorg wordt (nog) niet vergoed door de zorgverzekeraar. De behandeling wordt niet binnen onze klinieken uitgevoerd.